Historia szkoły

Obecnie Wielgowo jest jedną z piękniejszych i spokojniejszych dzielnic Szczecina. Leży w odległości ok. 25 km od centrum miasta, wśród wspaniałych lasów Puszczy Goleniowskiej i Puszczy Bukowej. Leśne, żywiczne powietrze wpływa bardzo pozytywnie na stan zdrowotny zamieszkującej tu ludności.

W tak atrakcyjnej dzielnicy znajduje się właśnie nasza szkoła. Jej historia ściśle łączy się z losami pierwszych, powojennych osadników, którzy przybyli tu z okolic Lwowa (do 1952 roku stanowili oni ok. 90% mieszkańców osiedla). Uczniowie naszej szkoły to w dużej mierze ich potomkowie.

Zasiedlanie Wielgowa rozpoczęło się w 1946 roku, kiedy to przybyli pierwsi mieszkańcy, opuściwszy podlwowskie wioski: Zubrzę, oraz Rzęsną Polską. Prowadził ich proboszcz tych miejscowości ks. kanonik Mieczysław Bryczkowski. Żyją jeszcze bohaterowie tamtych pionierskich czasów. Doskonale pamiętają „kraj lat dziecinnych”. Niektórzy potrafią odtworzyć z pamięci wydarzenia związane z wojną polsko-ukraińską 1918 roku. Nasi uczniowie skwapliwie je wysłuchują i spisują, aby inni także mogli się z nimi zapoznać. Pani Katarzyna Jastrzębska, której wspomnienia spisała wnuczka, zapamiętała także wierszyk, ze swojej lwowskiej szkoły. A brzmiał on tak:

„Pośród wichrów i zamieci,
Pośród wichrów, świstu kul,
Bronią Lwowa polskie dzieci,
Znosząc rany, trud i ból.
I nie damy Lwowa ukraść
Choćby trupem przyszło paść.”

3 września 1946 roku był dniem rozpoczęcia działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły w miejscowości, która wówczas nosiła nazwę Wielichowo i należała do gminy Wołynin w powiecie gryfińskim. Naukę rozpoczęło 86 uczniów, pierwszą nauczycielką była Maria Chomińska, a obowiązki kierownika szkoły pełnił Edward Janusz. Na potrzeby szkoły zaadaptowano częściowo zniszczony w czasie wojny budynek mieszkalny przy ul. Wincentego Witosa 33. Mieściły się w nim 4 izby lekcyjne, kancelaria i pokój nauczycielski. W budynku nie było elektrycznego oświetlenia.

W 1948 roku zmieniono nazwę osiedla na Wielgowo, zmieniła się również jego przynależność administracyjna. Dofinansowano wówczas szkołę, dzięki czemu uruchomiono pracownię fizyczno-chemiczną i świetlicę. W 1951 roku doprowadzono bieżącą wodę i elektryczność.

Od 1 stycznia 1955 roku Wielgowo przyłączono terytorialnie do Szczecina. Wydział Oświaty Miejskiej Rady Narodowej, któremu szkoła podlegała, nadał jej numer 13. Wzrost liczby uczniów spowodował konieczność zwiększenia ilości izb lekcyjnych. W tym celu przystosowano drugi budynek mieszczący się przy ul. Bałtyckiej 16, a od 1956 roku budynek przy ul. Bałtyckiej 6. Wobec niewystarczającej bazy lokalowej na potrzeby środowiska, 2 sierpnia 1958 roku rozpoczęto budowę nowej szkoły. 2 września 1959 roku, w obecności władz oświatowych i mieszkańców osiedla, otwarcia nowej szkoły dokonał Edward Dziedziak. Pełnił on funkcję kierownika, a później dyrektora szkoły przez 25 lat.

W nowym budynku mieściło się 11 sal lekcyjnych, pracownia fizyczno-chemiczna, dwie pracownie do zajęć praktyczno-technicznych, szatnia, biblioteka, gabinet lekarski, świetlica oraz dwa mieszkania. Oddanie do użytku nowej szkoły ożywiło także działalność zajęć pozalekcyjnych.

Dużym uznaniem w środowisku cieszyła się pani Halina Dziedziak (latach 1952-57 kierowniczka szkoły), autorka licznych artykułów drukowanych w ogólnopolskich czasopismach dydaktyczno-wychowawczych. Utworzyła ona i prowadziła przez wiele lat bibliotekę szkolną, dbając o wzbogacanie księgozbioru.

Od początku swego istnienia szkoła pełniła ważną rolę w środowisku. Inicjowała „Akcję Rodzin Zastępczych”, bezpłatne dożywianie, opiekę nad dziećmi zagrożonymi moralnie. Nauczyciele prowadzili liczne zajęcia dla dorosłych: kursy dla analfabetów, szkołę wieczorową dla pracujących, kursy dla rolników. Szkoła był również ważnym ośrodkiem kulturalnym. Dla mieszkańców Wielgowa organizowano koncerty, wystawiano sztuki teatralne.

Motto:

Każda epoka ma swe własne cele
I zapomina o wczorajszych snach:
Nieście więc wiedzy pochodnię na czele
I nowy udział bierzcie w wieków dziele,
Przyszłości podnieście gmach!
Ale nie depczcie przeszłości ołtarzy,
Choć macie sami doskonalsze wznieść,
Na nich się jeszcze święty ogień żarzy,
I miłość ludzka stoi tam na straży.
I wy winniście im cześć!

Adam Asnyk „Do młodych”

Takie motto pojawiło się w biuletynie informacyjnym, który został wydany z okazji 50-lecia naszej szkoły oraz nadania jej zaszczytnego imienia „Orląt Lwowskich”. Decydujący głos przy wyborze patrona miała społeczność Wielgowa, która zaproponowała Orlęta Lwowskie. A prace nad przyjęciem patronatu rozpoczęły się już w 1989 roku. Gorącą propagatorką tego imienia była pani Władysława Grzybowska, która zajęła się popularyzacją wiedzy o Orlętach wśród uczniów i okolicznej ludności. Nawiązała współpracę z Towarzystwem Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich oraz uczestniczyła wraz z uczniami w nagraniu audycji radiowej pod tytułem „Leopolis semper fidelis”. Dziś każdy uczeń naszej szkoły zna historię dzieci broniących swego miasta w listopadzie 1918 roku.

Uroczystość związana z obchodami 50-lecia szkoły i nadania jej imienia, miała miejsce 30 listopada 1996 roku. Wzięło w niej udział wielu znamienitych gości, wśród których znaleźli się między innymi: ks. biskup Jan Gałecki, przedstawiciele kuratorium i Rady Miasta, członkowie TML i KP-W wraz z panem Wiktorem Drecherem – uczestnikiem walk o Lwów, była kadra kierownicza i nauczycielska naszej szkoły, dyrektorzy okolicznych placówek.

Wrażenia ważności tego wydarzenia stały się jeszcze głębsze, gdy w szkole pojawili się bardzo licznie mieszkańcy naszego osiedla – w większości osadnicy i repatrianci spod Lwowa i ich potomkowie.

Nadal co roku, w listopadzie obchodzimy uroczyście Dzień Patrona, jako najważniejsze święto szkoły. Odbywają się spotkania z członkami TML i KP W, akademie, konkursy: literackie, plastyczne, wokalne i recytatorskie, wystawy pamiątek i prac dziecięcych np. drzew genealogicznych rodzin lwowskich. Słodki poczęstunek zapewnia nam szczecińska „Piekarnia Lwowska”.

Każdego roku 21 XI delegacja szkoły wraz z pocztem sztandarowym biorą udział w nabożeństwie w szczecińskiej Bazylice w intencji Orląt Lwowskich. Nasi uczniowie i nauczyciele kilkakrotnie kwestowali na rzecz odbudowy cmentarza Orląt Lwowskich we Lwowie. Gościliśmy w naszej szkole również zespół muzyczny ze Lwowa. 20 XI 2001 r. odwiedzili nas uczniowie lwowskich szkół.

Pracujemy intensywnie, by Patron stał się bliski wszystkim uczniom. Od klas III do VI organizowane są konkursy o Patronie, młodsi chętnie śpiewają, tańczą i malują lwowskie pejzaże. Na lekcje zapraszani są członkowie TML i KP-W z prelekcjami historycznymi. Nasze montaże słowno – muzyczne uświetniają rocznice i uroczystości w TML i KP-W. W 1999 roku powstał w szkole Kącik Patrona, od którego zaczynamy zawsze pracę nad poznaniem historii Orląt Lwowskich. Prenumerujemy czasopismo „Semper Fidelis” i korespondujemy ze szkołami Orląt w Rzeszowie i Wrocławiu.

Nie udało nam się jeszcze odwiedzić Lwowa oraz Cmentarza Orląt, ale mamy nadzieję, że spełnią się w tej mierze nasze marzenia. Pragniemy też nawiązać współpracę ze szkołą polską we Lwowie.

Chcemy być bowiem „semper fidelis”.

Tak pokrótce można przedstawić historię naszej szkoły.

Obecnie mamy dwa oddziały przedszkolne oraz 13 klas I-VI z 308 uczniami. Budynek dzielimy z Gimnazjum nr 31. W naszej szkole pracuje 32 nauczycieli mających do dyspozycji 12 gabinetów lekcyjnych, salę gimnastyczną, bibliotekę, świetlicę i 2 sale grup zerowych.

Nasz sztandar:

KALENDARIUM

3 IX 1946 r. – Rozpoczęcie działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły w zaadaptowanym budynku mieszkalnym przy ulicy Wincentego Witosa 33 (obecnie ul. Bałtycka).

1951 r. – 1954 r. – Kapitalny remont budynku wyposażający szkołę w bieżącą wodę i elektryczność oraz nowe pomieszczenia do działalności sportowej i kulturalno-oświatowej.

1 I 1955 r. – Zmiana przynależności administracyjnej osiedla Wielgowo – włączenie do granic miasta Szczecina. Przydzielenie szkole numeru 13.

1 IX 1955 r. – Wynajęcie dodatkowych izb lekcyjnych w budynku przy ul. Bałtyckiej 16.
IV 1956 r. – Uzyskanie kolejnych izb w trzecim budynku przy ul. Bałtyckiej 6.

2 VIII 1958 r. – Rozpoczęcie budowy nowej szkoły.

2 IX 1959 r. – Uroczyste otwarcie i oddanie do użytku nowego budynku szkolnego.

1982 r. – 1983 r. – Wyposażenie szkoły w nowe meble, pomoce dydaktyczne i sprzęt sportowy.

4 X 1984 r. – 1 VI 1985 r. – Budowa boiska sportowego.

29 VIII 1988 r. – Podjecie uchwały przez Radę Pedagogiczną SP nr 13 o konieczności nadania szkole imienia.

6 XII 1988 r. – Plebiscyt wśród uczniów szkoły w celu wyboru patrona spośród sześciu kandydatów.

27 XI 1989 r. – Zatwierdzenie przez Kuratorium wniosku dyrektora o nadanie szkole imienia Ludwika Zamenhofa.

15 XII 1989 r. – Złożenie wniosku przez mieszkańców Wielgowa do dyrekcji szkoły o nadanie imienia Orląt Lwowskich.

25 V 1990 r. – Referendum w sprawie patrona wśród uczniów szkoły. Orlęta Lwowskie uzyskują przeważającą liczbę głosów.

27 V 1990 r. – Akceptacja mieszkańców osiedli: Wielgowo, Sławociesze i Zdunowo dla nadania szkole imienia Orląt Lwowskich podczas oddzielnego głosowania w czasie lokalnych wyborów.

21 XI 1990 r. – Uroczystość z okazji 72 rocznicy obrony Lwowa. Przygotowanie programu artystycznego i wręczenie dyrekcji urny z ziemią przywiezioną z cmentarza Obrońców Lwowa przez Panią Władysławę Grzybowską – główną inicjatorkę nadania szkole imienia Orląt Lwowskich. Nawiązanie współpracy z Towarzystwem Miłośników Lwowa.

15 I 1991 r. – Wystąpienie dyrekcji szkoły do władz oświatowych o zmianę decyzji z dnia 27 XI 1989 r. i akceptację imienia Orląt Lwowskich.

27 XI 1991 r. – Decyzja Rady Pedagogicznej SP nr 13 o zawieszeniu pracy nad patronem szkoły ze względu na politykę oszczędnościową władz oświatowych.

1991 r. – 1995 r. – Kontynuacja pracy wychowawczej związanej z historią Orląt Lwowskich.
30 V 1996 r. – Wznowienie działań związanych z nadaniem szkole imienia.

30 XI 1996 r. – Uroczyste nadanie Szkole Podstawowej nr 13 imienia Orląt Lwowskich w połączeniu z obchodami 50-lecia jej powstania.

14 XII 1998 r. – Przedstawienie przez uczniów szkoły montażu słowno-muzycznego w Auli Akademii Rolniczej w celu uświetnienia obchodów 10-lecia TMLiKP-W.

1999 r. – Reforma edukacji i utworzenie gimnazjów. Budynek naszej szkoły stał się siedzibą dwóch szkół: Szkoły Podstawowej nr 13 im. Orląt Lwowskich i Gimnazjum nr 31.

20 XI 2001 r. Uroczystość z okazji piątej rocznicy nadania szkole imienia z udziałem władz oświatowych, lokalnych oraz kościoła.

2003 r. – Uczestnictwo uczniów i prezentacja programu w czasie obchodów 15-lecia TMLiKP-W. Odznaczenie dyrektora szkoły złota odznaką Honorowego Członka Miłośników Lwowa.

IX 2006 r. – Obchody 60-lecia szkoły.

24 kwietnia 2008 r. – Uchwałą Rady Miasta Szczecina, Szkoła Podstawowa nr 13 im. Orląt Lwowskich i Gimnazjum nr 31, stają się Zespołem Szkół nr 13.

grudzień 2008 – styczeń 2010 remont i rozbudowa budynku Zespołu Szkół nr 13 (dobudowano między innymi nową, dużą salę gimnastyczną z zapleczem, kuchnię z zapleczem, bibliotekę).

XI 2016 r. – Uroczyste obchody 70-lecia szkoły Podstawowej nr 13 im. Orląt Lwowskich.

W roku szkolnym 2017/18 w związku z reformą szkolnictwa i stopniowym wygaszaniem gimnazjów nasza szkoła powróciła do nazwy: Szkoła Podstawowa nr 13 im. Orląt Lwowskich.

Top